
انما چیست؟ انواع انما و عوارض آن
زمان تقریبی مطالعه: 16 دقیقهانما یکی از روشهای قدیمی و پرکاربرد در پزشکی است که برای پاکسازی رودهها یا درمان برخی بیماریها استفاده میشود. این روش در طی سالهای گذشته بین طب سنتی و طب مدرن جایگاه خاصی پیدا کرده است. اما آیا انما واقعاً بیخطر است؟ آیا همه میتوانند از آن استفاده کنند؟ در این مقاله به بررسی انما و عوارض احتمالی آن میپردازیم.
انما چیست؟
انما روشی است که در آن مایعات از طریق مقعد به داخل روده وارد میشود تا برای پاکسازی یا درمان برخی بیماریها کمک کند. این مایع میتواند آب، محلولهای دارویی یا سایر ترکیبات پاککننده باشد. هدف اصلی انما تخلیه سریع رودهها و بهبود عملکرد گوارشی است.
تاریخچه انما
نقل است که بقراط سوار بر کشتی با مردی روبرو می شود که در اثر پرخوری و امتلا زیاد بسیار بدحال بود. بقراط در حالی که از درمان مرد ناتوان مانده بود، در عرشه در حال تفکر بود که متوجه مرغ ماهیخواری شد که در اثر بلعیدن ماهی زیاد و پرخوری، سنگین شده و توانایی پرواز کردن نداشت. مرغ ماهیخوار به سختی خود را به دریا رساند و با منقار خود آب دریا را برداشته و در مقعد خود خالی کرد. بعد از چندین دفعه که این کار را تکرار کرد، شکمش روان شده و مواد زیادی بیرون آمده و باز به پرواز درآمد. سپس بقراط همین عمل را درمورد مرد بیمار اجرا کرد و مشکل او هم حل شد. بعد از آن بقراط روی این نوع درمان کار کرد و با روش های جدید و تجربیات دیگر اختراع حقنه را به نام خود ثبت کرد. البته امروزه این روش نسبت قبلا کاربرد کمتری دارد.
استفاده از انما به قرنها پیش برمیگردد. در گذشته، این روش به عنوان یکی از اصلیترین درمانها برای مشکلات گوارشی شناخته میشد. تمدنهای باستانی مانند مصر و یونان به طور مداوم از این روش استفاده میکردند و آن را بهعنوان ابزاری برای سمزدایی بدن به کار میبردند.
در طب سنتی، انما به عنوان یکی از روشهای پاکسازی بدن و سمزدایی شناخته میشود. برخی از طبهای سنتی معتقدند که این روش میتواند به تعادل انرژی بدن کمک کند و بسیاری از بیماریها را درمان کند. انما روش های مختلفی دارد که در ادامه به بررسی آن ها میپردازیم:
تنقیه پاکسازی
این نوع از انما برای پاکسازی و تخلیه سریع رودهها به کار میرود. افرادی که دچار یبوست شدید هستند یا قبل از عمل جراحی نیاز به تخلیه روده دارند، از انمای پاکسازی استفاده میکنند. این نوع انما برای شستشوی سریع روده و تخلیه مدفوع سفت شده به کار میرود.انماهای پاکسازی اغلب حجم بالایی دارند و برای تخلیه فوری مدفوع، رفع یبوست شدید، یا آمادهسازی روده برای فرآیندهای تشخیصی یا جراحی استفاده میشوند.عملکرد آنها به گونهای است که با تحریک حجم بالا، تخلیه سریع روده بزرگ را در عرض چند دقیقه به انجام میرسانند.

انمای درمانی
این نوع انما برای درمان مشکلات خاصی مانند هموروئید، بیماریهای التهابی روده یا درمان برخی عفونتها استفاده میشود.
انمای احتباسی (ماندنی)
این نوع نیاز به نگهداری مایع در روده برای مدت زمان طولانیتری (۱۵ دقیقه یا بیشتر) دارد تا دارو یا روغن اثر کند. انمای احتباسی زمانی استفاده میشود که هدف صرفاً تخلیه نیست، بلکه نفوذ روغن به مدفوع سفت (فکال ایمپکشن) برای نرم کردن آن، یا جذب داروهای موضعی برای درمان التهاب است. برای اثربخشی، بیمار باید تلاش کند محلول را برای مدت توصیه شده (که میتواند تا ۳۰ دقیقه نیز طول بکشد) نگه دارد.
شکل دارویی انما چیست؟
این نوع انما برای انتقال داروهای خاص به داخل روده استفاده میشود. برخی داروها به طور مستقیم از طریق روده جذب میشوند و این نوع انما روشی موثر برای درمان مشکلات خاص است. محلولهای استاندارد انما که به صورت تجاری در دسترس هستند، حاوی مواد مختلفی برای رسیدن به اهداف درمانی متفاوت هستند. داروی انما چیست و چه ترکیباتی دارد؟ انتخاب محلول باید همیشه با نظر پزشک انجام شود، چرا که استفاده نادرست، به ویژه از محلولهای نمکی، میتواند خطرات جدی در پی داشته باشد.
انمای فسفات سدیم یا سالین (آب نمک)
این محلولها با جذب آب به داخل کولون، باعث نرم شدن مدفوع و آسان شدن دفع میشوند. فسفات سدیم با ایجاد یک گرادیان اسمزی قوی، آب را به داخل روده میکشد و باعث افزایش حجم مدفوع میشود. این روش بسیار مؤثر است، اما اگر مکرر استفاده شود یا در بیماران آسیبپذیر (مانند افراد دارای مشکلات کلیوی)، به دلیل جذب سیستمیک، خطر بهم خوردن تعادل مهم مواد معدنی بدن (الکترولیتها) وجود دارد.
انمای روغن معدنی (Mineral oil)
این محلول برای روان کردن روده استفاده شده و به ویژه برای درمان مدفوع سخت و فشرده (فکال ایمپکشن) مفید است. روغن معدنی با پوشاندن سطح داخلی روده و نفوذ به مدفوع سفت، خروج آن را تسهیل میکند و به همین دلیل باید برای مدت طولانیتری (احتباسی) نگه داشته شود.
انمای گلیسیرین
این محلول نیز با جذب آب به رکتوم به رفع یبوست کمک کرده و گاهی اوقات برای کودکان استفاده میشود.گلیسیرین محرکی ملایمتر است که برای کمک به دفع در یبوستهای خفیفتر مورد استفاده قرار میگیرد.
میکرو انما
انماهایی که حجم کمی (کمتر از ۵۰۰ میلیلیتر) دارند و ممکن است برای رفع یبوست خفیف کافی باشند. این حجم کم، خطر ناراحتی و اتساع بیش از حد کولون را کاهش میدهد و عمدتاً برای پاکسازی قسمت انتهایی روده مناسب است.
| نوع انما | محلولهای رایج | هدف اصلی | زمان نگهداری (ایمن) | نکته حیاتی |
| پاکسازی (Cleansing) | فسفات سدیم/سالین | تخلیه سریع، رفع یبوست مقاوم | ۱ تا ۱۰ دقیقه | خطر عدم تعادل الکترولیتی در استفاده مکرر |
| احتباسی (Retention) | روغن معدنی/ گلیسیرین | نرم کردن مدفوع فشرده (Lubrication) | ۱۵ تا ۳۰ دقیقه | نیاز به نگه داشتن محلول برای اثربخشی کامل |
| درمانی (Therapeutic) | آساکول (مزسالازین) | درمان موضعی التهاب (کولیت اولسراتیو) | حداقل ۳۰ دقیقه | باید تحت نظارت پزشک و به پهلوی چپ انجام شود |
انما در منزل
انجام انما در منزل یکی از روشهایی است که میتواند برای افرادی که به دلایل پزشکی یا مشکلات گوارشی نیاز به تخلیه سریع و ایمن روده دارند، بسیار مفید باشد. این روش در منزل، با فراهم آوردن راحتی و حفظ حریم شخصی، گزینهای مناسب برای کسانی است که به دلیل ناتوانی یا نیازهای ویژه نمیتوانند به مراکز درمانی مراجعه کنند. اگر شما یا یکی از عزیزانتان به انجام انما در منزل نیاز دارید، بهتر است این کار را تحت نظر و با کمک متخصصان و پرستار بیمار در منزل انجام دهید تا از هرگونه خطر یا عارضه جلوگیری شود. برای دریافت خدمات حرفهای و ایمن در این زمینه، میتوانید با ما در مرکز پرستاری ارسطو تماس بگیرید و از خدمات پرستاران مجرب و متخصص ما بهرهمند شوید.
آساکول انما: طریقه مصرف آساکول انما و مقدار مصرف انما آساکول
آساکول انما (Mesalamine) برای درمان التهاب در رکتوم و کولون پایین (ناشی از کولیت اولسراتیو) به صورت انما استفاده میشود. این دارو با کاهش التهاب در پوشش روده، به بهبود علائم کمک میکند. نحوه استفاده از انما آساکول شامل وارد کردن اپلیکاتور دارو به داخل مقعد است. نکتهای که در مصرف این انماهای درمانی اهمیت حیاتی دارد، زمان نگهداری است: بر خلاف انماهای پاکسازی، برای اطمینان از توزیع کامل دارو در ناحیه التهابی، بیمار باید دارو را حداقل ۳۰ دقیقه نگه دارد. مقدار مصرف انما آساکول باید به طور دقیق توسط پزشک متخصص تعیین شود.
کورت انما و انما هیدروکورتیزون
کورت انما یا انما هیدروکورتیزون برای کاهش التهاب در روده بزرگ استفاده میشود. این نوع از انما (کورتیکواستروئید) نیز برای هدف قرار دادن التهاب در قسمتهای پایینی روده در بیماریهایی مانند کولیت اولسراتیو تجویز میشود. هیدروکورتیزون با فعالسازی مواد طبیعی در بدن برای کاهش تورم، قرمزی و خارش عمل میکند. برای درمان کولیت، معمولاً انما هیدروکورتیزون به صورت شبانه برای یک دوره درمانی مشخص (مانند ۲۱ روز) استفاده میشود. اگرچه علائم ممکن است طی ۳ تا ۵ روز بهبود یابند، اما ممکن است برای اثرگذاری کامل، نیاز به ۲ تا ۳ ماه استفاده منظم باشد. به دلیل ماهیت دارویی و پتانسیل عوارض جانبی، استفاده از این انماها باید تحت نظارت دائمی پزشک باشد.
چگونه انما کردن باعث تخلیه میشود؟
انما به چند روش عمل میکند؛ مایع تزریق شده به نرم شدن مدفوع کمک میکند و همچنین باعث جذب آب به بافت رکتوم شده و مدفوع را نرمتر میسازد. مکانیسم اثر انماهای پاکسازی (مانند فسفات سدیم) بر پایه فعالیت اسمزی است؛ این محلولها با کشیدن آب از بافتهای بدن به داخل کولون، حجم مدفوع را افزایش داده و قوام آن را نرم میکنند.این افزایش حجم، به نوبه خود، باعث ایجاد حس پری و اتساع در راست روده (رکتوم) شده و به صورت مکانیکی، رفلکس طبیعی بدن برای دفع را تحریک میکند.
در واقع، اثربخشی انما ناشی از دو نیروی همزمان است: نیروی اسمزی که مدفوع را نرم میکند و نیروی مکانیکی ناشی از حجم مایع که عضلات روده را برای انقباض تحریک میکند. این پروسه معمولاً بسیار سریع عمل میکند، به طوری که تخلیه روده اغلب طی ۱ تا ۵ دقیقه پس از تزریق رخ میدهد.درک این مکانیسم به ما کمک میکند تا تفاوت بین محلولهای استاندارد و محلولهای خانگی را درک کنیم؛ محلولهای استاندارد حاوی ترکیبات دقیق اسمزی هستند که هدفمند عمل میکنند، در حالی که محلولهای غیرمعمول خانگی (مثل قهوه یا صابون) فاقد این اثرات تخصصی بوده و تنها خطر تحریک یا آسیب شیمیایی به روده را افزایش میدهند.
تست باریم انما
در طب نوین حقنه تحت عنوان انما در تشخیص بعضی از بیماریها نقش دارد. انما یعنی تنقیه کردن و باریم هم ماده ای است که در عکسبرداری برای باز کردن مسیرها و حفره های داخلی به منظور شناسایی بهتر استفاده می شود. به این دلیل که مشکلات روده مانند پولیپ های داخلی، التهاب روده، پیچ خوردگی روده، تومورهای موجود در روده ، با عکسبرداری و به راحتی مشخص نمی شود، از ماده باریم استفاده می کنند تا مانع از عبور اشعه ایکس شده و ساختمان کلی روده نشان داده شود.
چگونگی انجام باریم انما
باریم را از راه لوله ای کوچک به درون رکتوم هدایت می کنند عملکرد آن به اینصورت است که دیواره داخلی روده را می پوشاند . به این دلیل که در حالت عادی اشعه ایکس نمی تواند تصویرهای خوبی را از بافت نرم بدن ولی این پوشش کمک می کند تا عکس های سیا و سفید واضح تری گرفته شود.موقع این عمل هوا داخل کولون پمپ شده و باز هم به بهتر شدن کیفیت عکس ها کمک می کند.

کاربردهای پزشکی انما
کاربردهای پزشکی انما گسترده هستند. این روش میتواند به عنوان راهی سریع برای تخلیه رودهها قبل از آزمایشات پزشکی یا جراحیها استفاده شود. همچنین، انما میتواند به درمان بیماریهای رودهای مانند یبوست، سندرم روده تحریکپذیر و بیماریهای التهابی کمک کند.
روش انجام انما
انجام انما در خانه (روش انما در منزل) باید دقیقاً بر اساس دستورالعمل و با استفاده از تجهیزات صحیح انجام شود. رعایت پروتکلهای دقیق پرستاری در این فرآیند حیاتی است، چرا که اکثر حوادث جدی ناشی از خطای تکنیکی فردی است.
آمادگی قبل از انجام انما
قبل از انجام انما، بهتر است که فرد به توصیههای پزشکی پایبند باشد. تغذیه مناسب و مصرف مقدار کافی مایعات میتواند به تخلیه بهتر رودهها کمک کند. همچنین، از مصرف غذاهای سنگین و چرب قبل از انجام انما خودداری کنید.
مراحل انما در منزل
برای انجام انما، فرد باید به پهلو بخوابد و محلول مخصوص را از طریق دستگاه انما به آرامی به روده وارد کند. این محلول به روده وارد شده و باعث تحریک عضلات روده و تخلیه آن میشود.
۱. آمادهسازی (پوزیشن سیمز):
فرد باید روی پهلوی چپ دراز بکشد و زانوی راستش را به سمت سینه خم کند. این وضعیت که به نام پوزیشن “سیمز” شناخته میشود، به دلیل قرارگیری کولون سیگموئید و نزولی در پایینترین نقطه، به جریان مایع کمک کرده و اثربخشی انما را به کمک نیروی جاذبه افزایش میدهد. قبل از شروع، مثانه باید تخلیه شود.
۲. تزریق (جهت و عمق ایمن):
نازل چرب شده باید به آرامی و بدون فشار، حداکثر تا ۴ اینچ (حدود ۱۰ سانتیمتر) وارد مقعد شود. برای جلوگیری از پارگی روده، نازل باید کمی به سمت ناف (جلو) متمایل باشد. این تکنیک دقیق، تضمین میکند که نازل از انحنای طبیعی روده پیروی کند و به دیواره رکتوم آسیب نزند.در صورت احساس درد شدید، تزریق باید متوقف شود.
۳. تخلیه محلول:
محلول باید به آرامی وارد روده شود.4 فشار دادن ناگهانی یا خشن بطری میتواند باعث گرفتگی شدید و عدم توانایی در نگهداری محلول شود. در مورد انماهای تجاری آماده، بطری باید فشرده شود تا محتویات آن تقریباً خالی شود.
۴. انتظار و دفع:
بسته به نوع انما، باید محلول را برای مدت توصیه شده نگه داشت، سپس به توالت مراجعه کرد. اگر انمای پاکسازی استفاده میشود، فرد باید محتویات را ۱ تا ۱۰ دقیقه نگه دارد. اگر انمای احتباسی یا درمانی (مانند آساکول) استفاده میشود، زمان نگهداری طولانیتر (۱۵ تا ۳۰ دقیقه) برای جذب کامل دارو ضروری است.
| مرحله | نکات ایمنی پرستاری | دلیل بالینی |
| پوزیشندهی | دراز کشیدن به پهلوی چپ، زانوی راست به سمت سینه (پوزیشن سیمز) | استفاده از نیروی جاذبه برای توزیع مایع در کولون نزولی |
| ورود نازل | آرام، بدون فشار، حداکثر ۴ اینچ (۱۰ سانتیمتر) | جلوگیری از آسیب مکانیکی به دیواره رکتوم |
| جهتدهی | نوک نازل باید کمی به سمت ناف متمایل باشد | پیروی از انحنای طبیعی رکتوم برای جلوگیری از پرفوراسیون |
| دما | محلول باید ولرم باشد | جلوگیری از گرفتگی دردناک و شوک حرارتی |
تجهیزات و دستگاه انما
برای انجام ایمن انما در منزل، باید از دستگاه انما استاندارد (شامل کیسه یا بطری انما، لوله و نازل) و روانکننده محلول در آب استفاده شود. لازم است محلول مورد استفاده ولرم باشد؛ استفاده از مایع خیلی سرد یا داغ میتواند باعث درد شدید و گرفتگی ناخواسته شکمی شود.حتماً از روانکنندهای مانند لوبریکانت استفاده کنید تا ورود نازل به مقعد، بدون اصطکاک و آسیب انجام شود.
مزایای استفاده از انما
در برخی رژیمهای پاکسازی، انما به عنوان یکی از روشهای اصلی برای تخلیه سموم از بدن استفاده میشود. این روشها معمولاً برای کسانی که به دنبال سبک زندگی سالمتر هستند، توصیه میشود. در ادامه به بررسی مزایای انما میپردازیم.
پاکسازی روده
یکی از اصلیترین مزایای انما، پاکسازی سریع و کامل رودههاست. این موضوع میتواند برای افرادی که دچار یبوستهای مزمن هستند یا به دلیل مشکلات رودهای نیاز به تخلیه سریع دارند، بسیار مفید باشد.
بهبود جذب مواد مغذی
با تخلیه مواد زائد از رودهها، بدن میتواند بهتر مواد مغذی را جذب کند. این موضوع میتواند در بهبود سلامت عمومی و افزایش انرژی بدن تأثیر مثبت داشته باشد.
عوارض انما
در حالی که انما یک روش درمانی مؤثر است، استفاده نادرست یا مکرر با خطرات جدی همراه است. این خطرات از یک ناراحتی ساده فراتر میروند و میتوانند در صورت خطای تکنیکی یا سوءاستفاده از محلولها، سلامتی بیمار را تهدید کنند. به همین دلیل است که انما هرگز نباید بدون آگاهی کامل از پروتکلهای ایمنی انجام شود.
توجه داشته باشید که پس از انجام انما، بهتر است که فرد مقدار کافی مایعات مصرف کند و از غذاهای سبک و هضم آسان استفاده کند. همچنین، از فعالیتهای سنگین تا چند ساعت پس از انجام انما پرهیز کنید. همچنین از عوارض آن آگاه باشید:
عوارض کوتاه مدت
عوارض کوتاهمدت میتواند شامل گرفتگی شکم، نفخ، حالت تهوع یا استفراغ باشد. این ناراحتیها معمولاً موقتی بوده و اغلب ناشی از تزریق سریع مایع، یا استفاده از محلولهایی با دمای نامناسب (خیلی سرد یا خیلی داغ) است.
برخی از عوارض کوتاه مدت انما شامل احساس ناراحتی، گرفتگی شکم، تهوع و گاهی خونریزی خفیف از مقعد است. این علائم معمولاً موقتی هستند و پس از چند ساعت بهبود مییابند.
عوارض بلندمدت
اگر انما به طور مداوم و نادرست انجام شود، میتواند باعث آسیب به رودهها شود. یکی از عوارض بلندمدت آن کاهش توانایی طبیعی روده در تخلیه خود به دلیل وابستگی به انما است.
خطر پارگی یا سوراخ شدن روده (پرفوراسیون)
وارد کردن لوله با فشار یا استفاده از حجم زیاد مایع یا استفاده از ابزار غیراستاندارد، میتواند منجر به پارگی راست روده یا روده شود. پرفوراسیون یک عارضه اورژانسی است که در آن محتویات روده به حفره شکمی نشت کرده و باعث عفونت شدید (پریتونیت) میشود و نیاز به جراحی فوری دارد. عدم مهارت کافی در جهتدهی نازل و فشار دادن آن، علت اصلی این خطر است.
تغییرات الکترولیتی و دهیدراتاسیون
به ویژه در صورت استفاده مکرر یا در افرادی که بیماری قلبی یا کلیوی دارند، میتواند تعادل مهم مواد معدنی بدن (الکترولیتها) را به خطر اندازد. این خطر عمدتاً مرتبط با انمای فسفات سدیم است که میتواند منجر به جذب مقادیر زیادی فسفات (هایپرفسفاتمی) و کاهش شدید کلسیم (هایپوکلسمی) شود. این اختلالات الکترولیتی در نوزادان و بیماران کلیوی میتواند باعث تشنج، آریتمی قلبی (ضربان قلب نامنظم) و حتی کما شود.
عفونت
اگر تجهیزات استریل نباشند، خطر عفونت وجود دارد. استفاده از کیتهای یکبار مصرف و رعایت دقیق بهداشت برای جلوگیری از انتقال باکتریها و کاهش خطر عفونت ضروری است.
وابستگی روده
اتکای بیش از حد به انما میتواند باعث شود روده “حافظه عضلانی” خود را از دست دهد و دچار یبوست مزمن شود. در این حالت، روده به مرور زمان برای دفع مدفوع به تحریک خارجی وابسته میشود و یبوست فرد را دائمی میکند.
| الکترولیت | علائم خطر | توضیح ساده | مراجعه فوری |
| فسفات و کلسیم | تپش قلب سریع، آریتمی، ضعف، اسپاسم عضلانی، گیجی | جذب بیش از حد فسفات میتواند ریتم قلب را مختل کند. | بله |
| آب و سدیم | سرگیجه، ادرار تیره، گرفتگی عضلانی | کمآبی شدید یا بهم خوردن تعادل نمکی در بدن. | بله |
عوارض باریم انما و عوارض آساکول انما
عوارض باریم انما که برای تصویربرداری و تشخیص استفاده میشود، نادر است اما میتواند شامل التهاب بافت اطراف کولون یا پارگی دیواره کولون باشد. این روش هرگز نباید به صورت خودسرانه برای درمان یبوست استفاده شود.عوارض آساکول انما (Mesalamine) به عنوان یک داروی تجویزی باید تحت نظارت پزشک باشد، زیرا مانند هر دارویی، ممکن است عوارض جانبی خاص خود را داشته باشد، که باید در صورت مشاهده علائم جدی، به پزشک گزارش شود.
پیشگیری از عوارض انما
برای جلوگیری از عوارض جانبی انما، توصیه میشود که این روش را با توصیه پزشک انجام دهید. همچنین از انجام مکرر و بیرویه انما پرهیز کنید و به علائم بدن خود گوش دهید.
چه کسانی نباید انما استفاده کنند؟
برخی از افراد مانند کسانی که دچار بیماریهای التهابی روده، هموروئید شدید، یا عفونتهای داخلی هستند نباید از انما استفاده کنند. همچنین، زنان باردار نیز باید قبل از استفاده از انما با پزشک مشورت کنند.
جایگزینهای طبیعی انما
جایگزینهای طبیعی مانند مصرف فیبر بیشتر، نوشیدن آب کافی و استفاده از ملینهای طبیعی میتوانند به تخلیه رودهها کمک کنند. این روشها معمولاً ایمنتر از انما هستند و عوارض کمتری دارند.
باریوم انما چیست؟
قبل از انجام تست بایستی کولون خود را کانلا تخلیه کنید. برای این هدف روز قبل از باریوم غذا نخورید و تنها آب و مایعات مصرف کنید. مثل چای، قهوه، آب گوشت و یا نوشیدنیهای گازدار شفاف. شب قبل از باریوم باید ناشتا بخوابید فقط از یک داروی مسهل که بصورت پودر و یا قرص است استفاده کنید. در برخی موارد لازم می شود که از کیت انما که یک محلول پاک کننده است و برای پاک کردن کولون می باشد استفاده کرد.
لزوم باریوم
در صورت موجود بودن نشانه هایی پزشک معالج، برای اینکه علت ناراحتی را مشخص کند، ممکن است درخواست باریوم انما را به شما بدهد. عکسبرداری باریوم انما شرایطی مثل وجود پولیب ها و بیماری های مربوط به التهاب روده را برای پزشک مشخص می کند.
- وجود درد در ناحیه شکمی
- خونریزی از مقعد
- به وجود آمدن تغییراتی در عادت های روده ای
- کاهش وزن بدون علت منطقی
- اسهال مزمن
- یبوست مزمن
عوارض باریوم انما
تست باریوم انما خطرات زیادی ندارد و عوارض نادری دارد.
- ملتهب شدن بافت در اطراف کولون
- بسته شدن مسیر گوارشی
- پاره شدن دیواره کولون
- ایجاد آلرژی نسبت به ماده باریوم
حین انجام تست باریوم انما چه کار کنیم
لباس مخصوص پوشیده و لوازمی مثل عینک ، جواهرات و بدلیجات و … را بیرون بیاورید. اول برای اطمینان از تمیز بودن کولون عکسبرداری با اشعه ایکس صورت می گیرد، سپس لوله انما که روان و لغزنده می باشد را وارد رکتوم می کنند.سپس کیسه باریوم هم به لوله متصل می شود. که در صورت تجویز هوا هم وارد لوله می شود. لوله شامل یک بالن می باشد که به جلوگیری از خروج ماده کمک می کند.
ممکن است از شما خواسته شود در زوایای مختلف قرار بگیرید تا کولون پوشیده از باریوم شود. در اتمام کار قسمت اعظم این باریوم از لوله انما خارج می شود که بابقی ماده هم بعد از بیرون آوردن بالون خارج می شود.
فواید تنقیه
خروج موتد زائد باقی مانده در روده، درمان یبوست سخت، درمان اسهال سخت، درمان دردهای رودوی، پایین کشیدن مواد زائد از اندامهای بالایی بدن مانند قلب، کبد و یا کلیه به طرف اندام های پایین تر، تسکین دردهای مربوط به زخم کلیه و مثانه
انجام تنقیه در خانه
مکان مناسب و گرمی را برای تنقیه اماده می کنند، که باید کاملا خصوصی و گرم و فضفدار باشد. مکان مورد نظر با دستشویی زیاد فاصله نداشته باشد تا برای اقدام به تخلیه کردن راحتتر باشید. گیت تنقیه را مطابق روش خودش می کنند که دارای تجهیزات کیسه آب، قلاب، شیلنگ و نوک رکتوم می باشد. حوله را پهن کرده و مقعد و نوک شیلنگ را چرب می کنند. با استفاده از موادی مانند آب لیمو، سرکه سیب، چای سبز، ریشه گیاه بابا آدم، چای بابونه محلول آب مقطر را آماده می کنند و آن آب را داخل کیسه می ریزند سپس گیره را باز کرده تا آب در شیلنگ حرکت کند. بیمار را به پشت می خوابانند طوری که پاها در شکم جمع باشند، نازل را تا ۷ یا ۸ سانتی متر داخل مقعد می کنند تا جایی که دیگر شیلنگ مقاومت کند و وارد نشود، بعد جریان آب را باز کرده تا جای ممکن آب را به درون می فرستند تا زمانی که تخلی بدن از آب شروع شود. بعد از اتمام این کار نازل را بیرون می کشند و به دستشویی می روند. البته پیشنهاد میشود که از خدمات پرستاری در منزل استفاده نمایید.
خدمات تخصصی انما در منزل توسط مرکز پرستاری ارسطو
از آنجایی که انما باید با رعایت پروتکلهای دقیق پزشکی انجام شود و تنقیه خودسرانه میتواند خطر پارگی روده و عفونت خونی (سپسیس) را به همراه داشته باشد، ایمنترین راهکار، دریافت خدمات تخصصی در منزل است. تجربه و مهارت یک پرستار متخصص، بهترین تضمین برای جلوگیری از عوارض تهدیدکننده حیات است.
کاهش خطرات:
انجام پروسیجر توسط پرستار متخصص و آموزشدیده، خطر آسیب (مانند سوراخ شدن راست روده) را که ناشی از عدم مهارت در اجرای روش انما در منزل است، به حداقل میرساند. پرستاران متخصص کاملاً به تکنیکهای صحیح پوزیشندهی (سیمز) و عمق مجاز ورود نازل (۱۰ سانتیمتر) مسلط هستند.
اعزام پزشک:
امکان بهرهگیری از حضور ویزیت پزشک در منزل برای تعیین دقیق نوع محلول، دوز، و نظارت بر داروهایی نظیر آساکول انما و انما هیدروکورتیزون فراهم است. این امر برای مدیریت انماهای نسخهای و جلوگیری از خطرات الکترولیتی حیاتی است.
ابزار استاندارد:
استفاده از دستگاه انما استریل و محلولهای تجویزی، مطابق با استانداردهای پزشکی انجام میشود. اگر شما یا عزیزانتان دچار یبوست مقاوم هستید و نیاز به انما ایمن دارید، همین حالا با ما تماس بگیرید تا در کمترین زمان ممکن، پرستار متخصص اعزام شود.
نتیجهگیری
انما به عنوان یک روش قدیمی و موثر برای پاکسازی و تخلیه رودهها استفاده میشود. اما مانند هر روش دیگری، انما نیز دارای عوارض و محدودیتهای خاصی است. مهم است که پیش از استفاده از این روش با پزشک مشورت کنید و از انجام بیرویه آن پرهیز کنید.
سوالات متداول
1. آیا استفاده مکرر از انما خطرناک است؟
بله، استفاده مکرر از انما میتواند خطرناک باشد. این روش در صورت استفاده بیرویه ممکن است باعث کاهش توانایی طبیعی رودهها برای تخلیه خود شود و وابستگی به انما ایجاد کند. همچنین، استفاده بیش از حد از انما ممکن است منجر به تحریک و آسیب به بافت روده و کاهش فلور طبیعی آن شود. بنابراین، انما باید با مشورت پزشک و بهصورت محدود استفاده شود.
2. چه زمانی باید از انما استفاده کنم؟
استفاده از انما باید زمانی باشد که بدن به تخلیه سریع و کامل رودهها نیاز دارد، مثلاً قبل از برخی جراحیها یا آزمایشهای پزشکی که نیاز به روده خالی دارند. همچنین در موارد شدید یبوست که روشهای دیگر مؤثر نباشند، انما میتواند بهعنوان یک روش کمکی مورد استفاده قرار گیرد. با این حال، استفاده روزمره یا مداوم از انما توصیه نمیشود و بهتر است تنها تحت نظر پزشک انجام شود.
3. آیا انما به کاهش وزن کمک میکند؟
انما ممکن است بهطور موقت باعث کاهش وزن شود، اما این کاهش وزن عمدتاً به دلیل دفع آب و مدفوع از رودهها است و نه چربی بدن. بنابراین، تأثیر آن بر کاهش وزن بلندمدت نیست. برای کاهش وزن پایدار، باید از روشهای سالم مانند تغذیه مناسب و ورزش استفاده کنید. استفاده از انما بهعنوان یک روش کاهش وزن توصیه نمیشود و ممکن است با عوارض جانبی همراه باشد.
4. انما برای چه کسانی مناسب نیست؟
افرادی که دچار بیماریهای خاص مانند هموروئید شدید، بیماریهای التهابی روده (مانند کولیت اولسراتیو و بیماری کرون)، عفونتهای مقعدی، یا بیماریهای قلبی هستند نباید از انما استفاده کنند. همچنین زنان باردار و افراد با مشکلات پزشکی خاص باید قبل از استفاده از انما با پزشک مشورت کنند. استفاده نادرست از انما میتواند برای این گروهها خطرناک باشد.
5. بهترین زمان برای انجام انما چه زمانی است؟
بهترین زمان برای انجام انما زمانی است که بدن نیاز به تخلیه سریع و کامل رودهها دارد. این معمولاً قبل از آزمایشات پزشکی، جراحیها یا در موارد یبوست شدید است. در طول روز، صبح زود یا عصر معمولاً زمان مناسبی برای انجام انما است، زیرا بدن در این زمانها آمادگی بیشتری برای تخلیه دارد.
6. آیا انجام انما دردناک است؟
انما معمولاً نباید دردناک باشد، اما ممکن است کمی احساس فشار یا گرفتگی شکم ایجاد کند. اگر هنگام وارد کردن نازل یا حین تزریق احساس درد تیز میکنید، فوراً پروسیجر را متوقف کنید، زیرا این علامت میتواند نشاندهنده آسیب احتمالی به رکتوم باشد.
7. آیا انما باعث اعتیاد روده میشود؟
بله، اتکای مکرر و طولانیمدت به انما میتواند منجر به وابستگی روده شود. استفاده مداوم باعث میشود روده توانایی طبیعی خود برای انقباض و دفع مدفوع را از دست بدهد و در نتیجه یبوست مزمن شود. انما یک راه حل موقت است.
8. انمای فسفات سدیم را چند بار میتوان استفاده کرد؟
طبق دستورالعملهای ایمنی، نباید بیش از یک انمای فسفات در یک دوره ۲۴ ساعته استفاده کنید. استفاده مکرر، بهخصوص در افراد دارای نارسایی کلیه یا سنین پایین/بالا، خطر جدی عدم تعادل الکترولیتی (هایپرفسفاتمی) و آسیب به قلب و کلیهها را به دنبال دارد.
9. علائم هشداردهنده پرفوراسیون روده (پارگی) پس از انما چیست؟
علائم پارگی روده که نیاز به مراجعه فوری به اورژانس دارند شامل: درد شدید و ناگهانی شکم که به سرعت بدتر میشود، تب همراه با لرز، حالت تهوع یا استفراغ شدید، و خونریزی قابل توجه از رکتوم است.
10. آیا میتوانم محلول انما را خودم در خانه بسازم (مانند انمای قهوه یا صابون)؟
خیر، اکیداً توصیه میشود که از محلولهای خانگی غیرتجاری مانند آب صابون، سرکه، یا قهوه استفاده نکنید.این محلولها از نظر ایمنی آزمایش نشدهاند و میتوانند باعث تحریک شیمیایی شدید، التهاب و آسیب به دیواره داخلی روده بزرگ شوند. فقط از کیتها و محلولهای استاندارد تأییدشده استفاده کنید.
11. آیا انما برای کودکان ایمن است؟
انما در کودکان باید با احتیاط فراوان و فقط تحت دستور پزشک انجام شود. کودکان، به ویژه نوزادان زیر ۲ سال، به شدت در معرض خطر عدم تعادل الکترولیتی تهدیدکننده حیات (هایپرفسفاتمی و هایپوکلسمی) ناشی از انمای فسفات سدیم هستند.





