عوارض شستشوی معده و مراقبت های پرستاری از آن
۱۱ مهر, ۱۳۹۶
چه کسانی باید از دستگاه اکسیژن ساز استفاده کنند؟
۱۹ مهر, ۱۳۹۶

پوکی استخوان در سالمندان

پوکی استخوان در سالمندان

طبق تعریف سازمان بهداشت جهانی پوکی استخوان یا استئوپروز اختلال عمومی اسکلتی است که در آن استحکام استخوان کاهش پیدا کرده و تحلیل میرود .

استئوپروز

استئوپروز باعث ايجاد استخوانهاي ضعيف مي شود. در اين بيماري شايع استخوانها مواد معدني خود را از دست ميدهند و بسيار ضعيف و شكننده ميشوند.

• پوکی استخوان یکی از رایج ترین بیماری هایی است که درسالمندان بروز می کند. اما می تواند در هر سنی رخ دهد. حدود نيمي‌از زنان مسن‌تر از ۴۵ سال و ۹۰ درصد زنان مسن‌تر از ۷۵ سال به بيماري پوكي استخوان مبتلا مي‌شوند. مردان مسن نيز به پوكي استخوان مبتلا مي‌شوند كه البته ميزان ابتلاي آنان كمتر از زنان است. به طور تقريبي از هر سه زن يك نفر و از هر دوازده مرد يك نفر به پوكي استخوان مبتلا مي‌شوند و اين امر در سال منجر به ده هزار شكستگي ناتوان كننده در مبتلايان مي‌شود كه متاسفانه تعداد اندكي از مبتلايان به پوكي استخوان مورد بررسي و ارزيابي قرار مي‌گيرند.

• پوکی استخوان به فلج کننده خاموش  معروف است.

نشانه ها یا علائم پوکی استخوان

۱-شكستگي استخوانها مثلاٌ مچ دست با ضربه خفيف يا افتادن ساده يا بدون علت ۲ – درد ناگهانی و شدید در ستون فقرات ۳-قوز دار شدن ستون فقرات ۴-كوتاه شدن تدریجی قد نسبت به گذشته ۵-درد های مزمن و خفیف استخوانی

چه عواملی سبب ایجاد پوکی استخوان می شود؟

الف) عوامل غیر قابل کنترل و پیشگیری

۱- سن ۲-جنس ۳- کمبود هورمون ( یائسگی قبل از ۴۵ سالگی ، برداشتن تخمدان ، پایین بودن سطح تستوسترون در مردان و … ) ۴- سابقه فامیلی (فاکتور ارث) ۵- نوع استخوان بندی ( لاغری و کوچکی اندام ) ۶- نژاد ۷- ابتلا به برخی بیماری ها ( پرکاری تیروئید ، پرکاری پاراتیروئید ، کم کاری غدد جنسی ، کم کاری یا پرکاری غده فوق کلیه ، آرتریت روماتوئید ، بیماری های مزمن کبد و کلیه ، دیابت و … )   ۸- وضعیت سلامتی نامناسب ( دمانس ، اختلال دید ، کمبود آفتاب ، اختلالات نورولوژیک و … )

ب) عوامل قابل کنترل و پیشگیری

۱- کاهش وزن ۲- تحرک کم ۳- تغذیه ( مصرف ناکافی کلسیم و ویتامین D، اعمال جراحی دستگاه گوارش ، مصرف قهوه زیاد و… ) ۴- مصرف سیگار ۵- مصرف الکل ۶- مصرف طولانی برخی داروها ( کورتون ها ، داروهای ضد صرع ، هورمون های تیروئیدی ، هپارین ، لیتیوم ، داروهای پیشگیری و درمان افسردگی ، داروهای پیشگیری و ریفلاکس معده ، داروهای درمان سرطان ، مصرف آمپول جلوگیری از بارداری ۳ ماهه و … ) ۷- سابقه شکستگی پس از ۴۰ سالگی به دنبال ضربه های کوچک و متوسط

چگونه پوکی استخوان تشخیص داده می شود؟

آزمایش ساده اندازه گیری تراکم توده استخوان که در قسمت های مختلف بدن نظیر ستون فقرات و استخوان ران این مقدار بدست می آید.سنجش بوسیله انرژی اشعه ایکس مهمترین راه اندازه گیری است.

چه کسانی باید تست دانسیته استخوانی انجام دهند؟

۱- همه زنان ۶۵ سال و بالاتر ۲- همه زنان با سابقه شکستگی ۳- همه زنان یائسه که دارای یک فاکتور خطر هستند. ۴- بزرگسالان با سابقه بیماری یا مصرف دارویی که باعث کاهش دانسیته استخوانی می شود.

پیشگیری از پوکی استخوان و یا جلوگیری ازپیشرفت آن

۱- ورزش منظم

یکی از عوامل مهم برای قرار گرفتن کلسیم در داخل استخوان و محکم شدن استخوان هاست. پیاده روی ورزش مناسبی است اما سالمندان مبتلا به پوکی استخوان قبل از آغاز هر گونه تمرین ورزشی می بایست با پزشک مشورت کنند.

۲- تغذیه مناسب

• هر روز مواد غذایی حاوی کلسیم، به خصوص لبنیات کم چرب مصرف کنند.( شیر، ماست، پنیر و کشک، انواع کلم، برگهای تربچه، جعفری، بادام، فندق، کنجد، پرتقال از منابع خوب کلسیم می باشند.)

• شیر منبع خوبی برای کلسیم است اما اضافه کردن چای، پودر نسکافه،پودر کاکائو و قهوه به شیر، از جذب شدن کلسیم جلوگیری می کنـد.

• نوشابه های گازدار جلوی جذب کلسیم را می گیرد.

• ویتامین Dبا افزایش جذب کلسیم از پوکی استخوان جلوگیری می کند. برای تأمین آن ۳۰-۱۵ دقیقه در مقابل نور مستقیم خورشید قرار بگیرید.تابش نور خورشید از پشت شیشه تاثیری ندارد.

• شربت های کاهش دهنده اسید معده نمی گذارند کلسیم غذا جذب شود. بنابراین از مصرف خودسرانه و غیرضروری آنها خودداری شود.

۳ –منع مصرف دخانیات

۴ – برنامه مکمل یاری ویتامین (د) و کلسیم در سالمندان

• ارائه ماهیانه یک دوز مکمل خوراکی ویتامین (د) (۵۰۰۰۰ واحد) جهت پیشگیری از کمبود ویتامین (د)

• توصیه به مصرف روزانه یک عدد مکمل کلسیم ( حاوی ۵۰۰ میلی گرم کلسیم ) یا کلسیم (د) (حاوی ۵۰۰ میلی گرم کلسیم و ۴۰۰ یا ۵۰۰ واحد بین المللی ویتامین د

عواقب پوکی استخوان

• شکستگی مهره ، کاهش قد ، دردهای حاد و مزمن کمر ، تغییرات ظاهری ، ایجاد انحنا در پشت ، خم شدن کمر ، جلو آمدن شکم ، تغییرات فیزیولوژیکی ، مشکلات گوارشی ، مشکلات تنفسی

درمان

• چنانچه Tscore  بین SD۱- و بالاتر ازSD۵/۲- یا در صورت انجام ندادن آن چنانچه سالمند حداقل یک عامل خطر به استثنای مصرف حداقل ۳ ماهه کورتون و سابقه شکستگی پس از ۴۰ سالگی….را دارد به سالمند و همراه وی اقدامات پیشگیرانه زیر را آموزش دهید:

• برای زنان تحت درمان استروژن و مردان ۱۰۰۰ میلی گرم کلسیم و در صورت عدم دریافت استروژن روزانه ۱۵۰۰ میلی گرم کلسیم بصورت مکمل دارویی همزمان با صبحانه همراه آب کافی تجویز شود.

• روزانه به مدت ۱۵ تا ۳۰ دقیقه در مقابل نور مستقیم آفتاب و حداقل یکساعت پیاده روی

• چنانچه Tscoreپایین تر از ۵/۲- است علاوه بر اقدامات پیشگیرانه فوق نیاز به ارجاع به متخصص دارد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برای همکاری با ما رزومه خود را به ایمیل Info.nurse21@gmail.com  ارسال نمایید